İcra ve iflas hukuku · Takipten iflasa
Alacağın tahsili de borçlunun savunması da süreye bağlıdır.
İcra hukukunda sonuç, çoğu zaman alacağın haklılığından değil, sürelerin kullanılmasından doğar. Yedi gün içinde itiraz edilmeyen ödeme emri kesinleşir; bir yıl içinde haciz istenmeyen dosya düşer; bir yıl içinde satış istenmeyen haciz kalkar; on gün içinde infazı istenmeyen ihtiyati haciz kendiliğinden ortadan kalkar. Bu sayfa, alacaklı ve borçlu tarafı için takip yollarını, her aşamada işleyen süreleri ve yapılabilecekleri; iflas ve tasarrufun iptali dâhil, bir bütün olarak açıklar.
Ofisimiz Sivas merkezlidir; ticari alacakların takibi, kambiyo takipleri, kira ve tahliye takipleri, ihtiyati haciz, iflas ve tasarrufun iptali davalarında alacaklı ve borçlu tarafında Türkiye'nin her yerinde çalışırız. Takipler UYAP üzerinden yürütüldüğünden dosyanın hangi ilde olduğu önemli değildir. Şirketinizin mali güçlüğe düşmesi hâlinde izlenecek yol konkordato sayfamızda açıklanmıştır.
Hangi takip yolu, hangi süre?
İcra ve İflas Kanunu, alacağın dayanağına göre farklı takip yolları öngörür. Takip yolunun seçimi, borçlunun hangi süre içinde ve nereye itiraz edeceğini, itirazın takibi durdurup durdurmayacağını ve alacaklının itirazı aşmak için hangi yola başvuracağını belirler. Yanlış seçilen takip yolu, aylar sonra şikâyet üzerine iptal edilir.
| Takip yolu | Dayanak ve ödeme süresi | İtiraz: süre, yer, etkisi |
|---|---|---|
| Genel haciz yoluyla ilamsız takipİİK m. 58-62 | Belgeye bağlı olmayan her para alacağı: fatura, cari hesap, sözleşme, sözlü borç. Ödeme emrinde yedi gün içinde ödeme ve mal beyanı ihtarı. | Yedi gün; icra dairesine; dilekçeyle ya da sözlü. İtiraz takibi durdurur; alacaklı itirazın iptali davası ya da kaldırılması yoluna gider. |
| Kambiyo senetlerine özgü takipİİK m. 167-170 | Çek, bono ve poliçe. Ödeme emrinde on gün içinde ödeme ihtarı. Senedin aslı takip talebine eklenir. | Beş gün; icra mahkemesine; borca itiraz (m. 169) ve imzaya itiraz (m. 170) ayrı ayrı ve açıkça. İtiraz satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz; mahkeme ciddi görürse geçici durdurma kararı verebilir. |
| İlamlı icraİİK m. 32-36 | Mahkeme kararı ve ilam niteliğindeki belgeler (m. 38). İcra emrinde yedi gün içinde ödeme ihtarı. | Yedi gün; icra mahkemesine; yalnız itfa, imhal ve zamanaşımı sebepleriyle ve belgeyle (m. 33). İstinaf ya da temyize başvuran borçlu, teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir (m. 36). |
| Kira alacağı ve tahliyeİİK m. 269-272 | Ödenmeyen kira için otuz günlük ödeme süreli, tahliye ihtarlı ödeme emri; yazılı tahliye taahhüdüne dayalı tahliye emri (sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde, on beş gün tahliye süresi). | Yedi gün; icra dairesine. Kira ilişkisi ve imza açıkça reddedilmezse sözleşme kabul edilmiş sayılır. Otuz gün içinde ödenmezse alacaklı altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye ister. |
| Rehnin paraya çevrilmesiİİK m. 145-153; m. 150/e | İpotek ve taşınır rehniyle güvence altına alınan alacaklar; rehinli alacaklı kural olarak önce rehne başvurur (m. 45). | Yedi gün (ilamsız) ya da ilamlı icra kuralları. Taşınır rehninde altı ay, taşınmaz rehninde bir yıl içinde satış istenmezse takip düşer (m. 150/e). |
| İflas yoluyla takipİİK m. 154-166 | Tacir ve iflasa tabi diğer borçlulara karşı; ödeme emrinde yedi gün içinde ödeme, aksi hâlde iflas talebi ihtarı. | Yedi gün; icra dairesine; borca ya da iflasa tabi olmadığına itiraz. İtiraz edilsin edilmesin alacaklı ticaret mahkemesinde iflas davası açar; depo kararı ve iflas. |
Süre hesabı: tebliğ günü sayılmaz, tatil süreyi uzatır, adli tatil işletir
Gün olarak belirlenen sürelerde tebliğ günü hesaba katılmaz; sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen iş gününde biter (İİK m. 19). Hukuk davalarından farklı olarak icra süreleri adli tatilde işlemeye devam eder; temmuz ve ağustos aylarında tebliğ edilen ödeme emri için de süre yedi gündür. Tebligatın hangi gün yapılmış sayıldığı sürenin başlangıcını belirler; zarfı ve tebliğ mazbatasını saklayın.
Alacaklıysanız: takipten tahsile yol haritası
- 1
Takipten önce
Alacağın belgelendirilmesi (sözleşme, fatura, cari hesap mutabakatı, teslim belgeleri, yazışmalar), temerrüde düşürme ve faiz başlangıcı için ihtarname, borçlunun malvarlığının araştırılması ve mal kaçırma tehlikesi varsa ihtiyati haciz. Ticari alacaklarda itirazın iptali davası arabuluculuk şartına bağlı olduğundan arabuluculuk takvimi baştan planlanır.
- 2
Takip talebi ve ödeme emri
Takip yolu, yetkili icra dairesi ve talep edilen faiz doğru belirlenir; hatalı takip yolu ya da yetkisiz daire, şikâyet ve itirazla aylar kaybettirir. Ödeme emri borçluya tebliğ edilir; itiraz süresi tebliğle başlar. Yurt dışındaki borçluya tebligat aylar sürebilir; borçlunun Türkiye'deki adresi ve vekili varsa önce o değerlendirilir.
- 3
İtiraz gelirse: iptal ya da kaldırma
İmzası ikrar ya da noterce tasdik edilmiş borç ikrarı içeren senet, resmî makam belgesi ya da kredi sözleşmesi gibi bir belge varsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenir (m. 68); dar ve hızlı bir yargılamadır. Belge yoksa bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açılır (m. 67); alacak her türlü delille ispatlanır, itirazı haksız çıkan borçlu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı öder. Kambiyo takibinde itiraz icra mahkemesinde görülür ve takibi durdurmaz.
- 4
Kesinleşme ve haciz
Ödeme emri kesinleşince haciz istenir; haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer (m. 78). Borçlunun banka hesapları, araçları, taşınmazları ve üçüncü kişilerdeki alacakları UYAP üzerinden sorgulanır ve elektronik ortamda haczedilir. Üçüncü kişilere gönderilen haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz edilmezse borç üçüncü kişinin zimmetinde sayılır; ikinci ihbarnamede yedi gün, üçüncü bildirimde on beş gün içinde menfi tespit davası açma süresi vardır (m. 89). Maaş haczinde dörtte bir sınırı uygulanır (m. 83).
- 5
Satış ve paylaştırma
Hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmeli ve kıymet takdiri ile satış giderleri peşin yatırılmalıdır; aksi hâlde o mal üzerindeki haciz kalkar (m. 106, 110). Kıymet takdirine yedi gün içinde şikâyet edilebilir (m. 128/a). Satışlar elektronik ortamda yapılır; ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde ihalenin feshi istenebilir (m. 134). Satış bedeli yetmezse sıra cetveli düzenlenir; cetvele itiraz yedi gün içindedir.
- 6
Aciz belgesi ve mal kaçırma
Haciz sonunda alacağın tamamı karşılanmazsa aciz belgesi verilir. Borçlunun takipten önceki iki yıl içinde yaptığı bağışlama ve ivazsız sayılan tasarruflar ile alacaklılara zarar verme kastıyla yaptığı işlemler tasarrufun iptali davasıyla hükümsüz kılınır (m. 277-284); dava hakkı tasarruf tarihinden itibaren beş yılda düşer. İflasa tabi borçlunun mal kaçırması doğrudan iflas sebebidir (m. 177).
Borçlunun ödeme güçlüğü ciddi ve kalıcı ise icra takibi yerine ya da takiple birlikte iflas yolunun, borçlu konkordato talep etmişse konkordato sürecinde alacaklı haklarının değerlendirilmesi gerekir; bu seçim dosyanın başında yapılmalıdır.
Borçluysanız: haklarınız ve süreleriniz
Borçlu tarafında en büyük kayıp, ödeme emrinin "nasılsa borcum yok" düşüncesiyle bekletilmesinden doğar. Süresinde itiraz edilmeyen takip, borç gerçekte olmasa bile kesinleşir; bundan sonra borcun bulunmadığı ancak menfi tespit davasıyla ve takip durmaksızın ileri sürülebilir. Aşağıdaki haklar, sürelerine uyulduğunda etkilidir.
Ödeme emrine itiraz
İİK m. 62-65; m. 168-170İlamsız takipte yedi gün içinde icra dairesine; borca, faize, yetkiye ve imzaya itiraz ayrı ayrı yazılmalıdır, çünkü itiraz sebepleri sonradan genişletilemez (m. 63). Kambiyo takibinde beş gün içinde icra mahkemesine; imzaya itiraz açıkça belirtilmelidir. Kusuru olmaksızın süreyi kaçıran borçlu, engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde gecikmiş itirazda bulunabilir (m. 65).
Menfi tespit ve istirdat
İİK m. 72Borçlu olmadığınızı tespit ettirmek için takipten önce ya da sonra dava açılabilir. Takipten önce açılan davada alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminatla takibin durdurulması istenebilir; takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz, yalnız icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir alınabilir. Ödenen para, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davasıyla geri istenir.
Haczedilemeyen mallar
İİK m. 82-83; 5510 s. K. m. 93Borçlu ve ailesinin kişisel eşyası ile ortak kullanımdaki ev eşyası (para, altın ve değerli eşya hariç), bedenî çalışmaya dayanan mesleğin gerektirdiği araçlar, çiftçinin geçimi için zorunlu arazi ve hayvanlar haczedilemez. Maaş ve ücretler, geçim için gerekli tutar düşülerek ve dörtte birinden az olmamak üzere haczedilir. Emekli aylıkları, nafaka ve Kurum alacakları dışında haczedilemez. Haczedilmezlik şikâyeti yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır.
Taksitle ödeme ve satışı durdurma
İİK m. 111, 111/aSatış talebinden önce ilk taksiti derhal ödeyip kalanını en çok üç ayda, her taksit borcun dörtte birinden az olmamak üzere aylık taksitlerle ödemeyi taahhüt eden borçlunun icra işlemleri durur. Alacaklıyla icra dairesinde yapılacak taksit sözleşmesi daha uzun vade sağlayabilir. Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde malını kendisi satmak için yetki isteyebilir; on beş günlük sürede muhammen kıymetin yüzde doksanından az olmamak üzere satış yapılabilir.
Şikâyet ve icranın geri bırakılması
İİK m. 16-18, m. 33, m. 36İcra dairesinin kanuna aykırı işlemlerine karşı öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet; kamu düzenine aykırı işlemlerde süre yoktur. İlamlı icrada icra emrine karşı yedi gün içinde itfa, imhal ve zamanaşımı itirazı; ilama karşı istinaf ya da temyize başvurulmuşsa teminat karşılığında icranın geri bırakılması (tehir-i icra).
Takip sonrası savunma
İİK m. 71, 128/a, 134Takip kesinleştikten sonra borcun ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı belgeyle ileri sürülebilir (m. 71). Kıymet takdirine yedi gün içinde şikâyet, ihaleye karşı yedi gün içinde ihalenin feshi talebi; ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezası riski nedeniyle fesih talebi somut usulsüzlüğe dayanmalıdır. Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası istihkak prosedürüyle (m. 96-99) ileri sürülür.
Borçlu bir şirketse ve ödeme güçlüğü geçici değilse, takiplerin durdurulması ve borçların yeniden yapılandırılması için konkordato başvurusu; şirket yöneticileri bakımından ise kamu borçlarından kişisel sorumluluk ve hileli iflas riski birlikte değerlendirilir.
İhtiyati haciz: dört süre, tek dosya
İhtiyati haciz, alacaklının dava ya da takipten önce borçlunun mallarına geçici olarak el koydurmasıdır; mal kaçırma tehlikesine karşı en etkili araçtır. Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para alacaklarında istenir; vadesi gelmemiş alacakta yalnız borçlunun belirli yerleşim yerinin bulunmaması ya da mal kaçırma hazırlığı hâlinde mümkündür (İİK m. 257). Mahkeme, ilama dayanmayan alacaklarda teminat ister (m. 259). Kararın etkili olması, dört sürenin birlikte takibine bağlıdır.
| Süre | Kim, ne yapar? | Başlangıç ve sonuç |
|---|---|---|
| On gün | Alacaklı, kararın infazını icra dairesinden ister. | Kararın verildiği tarihten; istenmezse karar kendiliğinden kalkar (m. 261). |
| Yedi gün | Alacaklı, takip talebinde bulunur ya da dava açar. | Haczin uygulanmasından, gıyapta yapılmışsa tutanağın tebliğinden; yapılmazsa ihtiyati haciz kalkar (m. 264/1). |
| Yedi gün | Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı, itirazın kaldırılmasını ister ya da dava açar. | İtirazın alacaklıya tebliğinden (m. 264/2). |
| Yedi gün | Borçlu, ihtiyati haczin sebeplerine, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz eder. | Huzurda yapılan hacizde haczin uygulanmasından, aksi hâlde tutanağın tebliğinden (m. 265). Üçüncü kişiler öğrenmeden itibaren yedi gün. |
Haksız çıkan alacaklı, borçlunun ve üçüncü kişilerin bütün zararlarından sorumludur (m. 259). İhtiyati haciz, alacağın varlığı ve vadesi belgeyle gösterilebiliyorsa güçlü; sözlü alacaklarda ise reddedilme ve tazminat riski taşıyan bir araçtır.
İflas ve tasarrufun iptali
İflas yolları
İİK m. 154-158, m. 177-181Takipli iflasta ödeme emrine rağmen yedi günde ödenmeyen borç için ticaret mahkemesinde iflas davası açılır; mahkeme borçluya depo emri verir, yatırılmazsa iflasa karar verir. Doğrudan iflasta (mal kaçırma, ödemelerin tatili, ilamın ödenmemesi) önceden takip gerekmez. Borçlu kendi iflasını da isteyebilir; sermaye şirketlerinde borca batıklık hâlinde yöneticiler için bildirim yükümlülüğü vardır.
Alacaklı olarak masada
İİK m. 219-235İflasın ilanından itibaren bir ay içinde alacak, belgeleriyle iflas dairesine yazdırılır; süreyi kaçıran alacaklı masrafları yüklenerek geç kayıt yaptırabilir. Rehinli ve imtiyazlı alacaklar sıra cetvelinde önce gelir. Sıra cetveline itiraz, ilanından itibaren on beş gün içinde ticaret mahkemesinde dava yoluyla yapılır. Alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi, tasfiyenin seyrini belirler.
Tasarrufun iptali
İİK m. 277-284Aciz belgesi ya da iflas kararı alan alacaklı; borçlunun bağışlamalarını, ivazsız sayılan işlemlerini (örneğin akrabaya yapılan satışlar, emsalinin çok altında devirler) ve alacaklılara zarar verme kastıyla yaptığı tasarrufları iptal ettirebilir. Dava, tasarruftan itibaren beş yıl içinde açılır; kabul edilirse alacaklı o mal üzerinde haciz ve satış isteyebilir. Üçüncü kişinin iyi niyeti, kanundaki karinelerle sınırlı olarak korunur.
Borçlu şirket konkordato mühleti almışsa takipler durur, alacak komisere bildirilir ve alacaklılar toplantısında oy kullanılır; projeye itiraz ve tasdik yargılamasında alacaklı tarafı ayrıca temsil edilir. Ofisimiz avukatları mahkemelerce konkordato komiseri olarak da görevlendirilmektedir; süreç iki taraftan da bilinir. Ayrıntı konkordato sayfamızda.
Süre hesaplayıcı: elinizdeki belgeye göre son gün
Tarafınızı ve elinizdeki belgeyi seçin, tebliğ ya da işlem tarihini girin. Araç, İcra ve İflas Kanunu'ndaki süreyi tebliğ gününü saymadan hesaplar, son gün resmî tatile rastlıyorsa izleyen iş gününe taşır ve hangi mercie ne yapılacağını söyler. Yanıtlarınız yalnızca kendi tarayıcınızda değerlendirilir; hiçbir veri gönderilmez.
İcra süre hesaplayıcı
Araç, İcra ve İflas Kanunu'nun yürürlükteki süre hükümlerini (m. 19, 33, 62, 65, 67, 68, 78, 89, 106, 111/a, 128/a, 134, 155, 168, 219, 235, 261, 264, 265, 269, 272) esas alır. Resmî tatil günleri yıllara göre değiştiğinden yalnız hafta sonları dikkate alınır; son gün resmî tatile denk geliyorsa süre izleyen iş gününe uzar. Somut dosyanızdaki süre, tebligatın usulüne ve belgenin içeriğine göre değişebilir; hesap, hukuki görüş yerine geçmez.
En sık yapılan sekiz hata
- Ödeme emrini bekletmekBorcun bulunmadığına güvenerek yedi (kambiyoda beş) günlük süreyi kaçıran borçlunun takibi kesinleşir; bundan sonra borcun yokluğu ancak takip durmaksızın menfi tespit davasıyla ileri sürülebilir.
- İtirazda sebebi eksik yazmakYalnız "borca itiraz ediyorum" yazan borçlu, imzaya, yetkiye ve faize itiraz hakkını kaybeder; kambiyo takibinde imzaya itiraz açıkça yazılmazsa imza borçludan sadır sayılır.
- Belge yokken itirazın kaldırılmasını istemekİcra mahkemesi yalnız kanunda sayılan belgelerle itirazı kaldırır; belgesiz başvuru reddedilir ve altı aylık süre boşa geçer. Belge yoksa doğrudan itirazın iptali davası açılmalıdır.
- Ticari alacakta arabuluculuğu atlamakTicari nitelikteki alacaklar için itirazın iptali davası arabuluculuk şartına bağlıdır; arabulucuya gidilmeden açılan dava usulden reddedilir ve bir yıllık süre risk altına girer.
- Haciz ve satış sürelerini kaçırmakÖdeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmezse dosya düşer; hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenip giderleri yatırılmazsa haciz kalkar. Yenileme mümkündür ama zaman ve masraf kaybettirir.
- İhtiyati haczi tamamlamamakOn gün içinde infaz, yedi gün içinde takip ya da dava; bu süreler kaçırıldığında ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar ve alacaklı, haksız ihtiyati hacizden doğan zararlardan sorumlu olabilir.
- Haciz ihbarnamesini cevapsız bırakmakBorçlunun alacaklısı olduğunu iddia eden icra dairesinden ihbarname alan üçüncü kişi yedi gün içinde itiraz etmezse, borçluya borçlu olmasa bile borç zimmetinde sayılır ve üçüncü bildirimden sonra ancak dava açarak kurtulabilir.
- Mal kaçırmaya çalışmakTakipten önce ya da sırasında akrabaya devir, bedelsiz satış ya da bağış, beş yıl içinde tasarrufun iptali davasıyla hükümsüz kılınır; iflasa tabi borçlu için doğrudan iflas sebebidir ve alacaklıyı zarara uğratmak kastıyla mevcudu eksiltme suçunu (İİK m. 331), tacirde hileli iflası (TCK m. 161) gündeme getirir.
Yaklaşımımız
Takip yolu ve delil önce seçilir
Takibe başlamadan önce alacağın belgeleri, borçlunun malvarlığı ve ödeme ihtimali değerlendirilir; itiraz hâlinde hangi yolun izleneceği baştan bellidir. Tahsil ihtimali düşük bir alacak için masraf yapılması önerilmez; bu da açıkça söylenir.
Süreler tek takvimde
Her dosyada itiraz, haciz, satış ve ihtiyati haciz süreleri tek bir takvime işlenir; takip UYAP üzerinden günlük izlenir. Bir sürenin son günü, dosyanın bulunduğu ilden bağımsız olarak aynı özenle takip edilir.
Borçlu tarafında ölçülü savunma
Borçlu müvekkil için amaç, borcu olmayan bir alacağı ödememek ve gerçek borçta haczedilemezlik, taksit ve rızai satış imkânlarıyla kaybı sınırlamaktır. Takibi sürüncemede bırakmaya yönelik itirazlar, icra inkâr tazminatı riski nedeniyle önerilmez.
Ticaretle birlikte okunan icra
Cari hesap, çek ve senet, bayilik ve tedarik ilişkilerinden doğan alacaklarda icra, ticaret hukuku bilgisinden ayrı düşünülemez. Şirketler hukuku, konkordato ve ekonomik suçlar çalışmalarımız bu dosyalarda doğrudan devrededir.
Sık sorulanlar
Ödeme emri geldi; ne kadar sürem var?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir (İİK m. 62); itiraz takibi durdurur. Kambiyo senedine (çek, bono, poliçe) dayalı takipte itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır; satış dışındaki takip işlemleri durmaz (m. 168-170). İlamlı icrada icra emrine karşı yedi gün içinde icra mahkemesine başvurulur (m. 33). Süre hesabında tebliğ günü sayılmaz; son gün resmî tatile rastlarsa süre izleyen iş günü biter (m. 19). İcra süreleri adli tatilde de işler.
Borçlu itiraz etti; alacaklı olarak ne yapabilirim?
İki yol vardır. İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede açılır; alacak ticari ise önce arabulucuya başvurulur. İtirazı haksız bulunan borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir (m. 67). İtirazın kaldırılması ise altı ay içinde icra mahkemesinden istenir; bunun için imzası ikrar ya da noterce tasdik edilmiş borç ikrarı içeren bir senet ya da resmî makam belgesi gerekir (m. 68). Belge yoksa yalnız itirazın iptali davası açılabilir.
Maaşım, emekli aylığım, evimdeki eşya haczedilebilir mi?
Maaş ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli tutar düşüldükten sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m. 83). Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan emekli aylıkları, nafaka borçları ve Kurum alacakları dışında haczedilemez. Borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası haczedilemez; para, kıymetli evrak, altın ve değerli eşya bu korumanın dışındadır (m. 82/3).
Borcumu taksitle ödeyebilir miyim?
Evet. Satış talebinden önce borçlu, borcunu düzenli taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve ilk taksiti derhal öderse icra işlemleri durur; bunun için yeterli malın haczedilmiş olması, her taksitin borcun dörtte birinden az olmaması, taksitlerin aylık ödenmesi ve sürenin üç ayı geçmemesi gerekir (İİK m. 111). Alacaklıyla icra dairesinde yapılacak taksit sözleşmesiyle daha uzun vadeler kararlaştırılabilir; sözleşme süresince satış isteme süreleri işlemez.
Haciz yapıldı; satış ne zaman istenebilir, haciz ne zaman düşer?
Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir; satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılır (İİK m. 106). Süresinde satış istenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar (m. 110). Haciz isteme hakkı ise ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer (m. 78). Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde malını kendisi satmak için yetki isteyebilir; bu hâlde cebri satış durur ve on beş günlük süre verilir (m. 111/a).
Çek ve senet takibinde imza bana ait değil; ne yapmalıyım?
İmzanın size ait olmadığı iddiasını ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde açıkça bir dilekçeyle icra mahkemesine bildirmeniz gerekir; aksi hâlde imza sizden sadır sayılır (İİK m. 168/4, m. 170). İcra mahkemesi itirazı ciddi görürse takibi geçici olarak durdurabilir; itiraz kabul edilirse alacaklı, haksız ve kötü niyetli ise alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı iddiası da beş gün içinde şikâyet yoluyla ileri sürülür.
İhtiyati haciz nedir, hangi sürelere uyulmalıdır?
Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağının alacaklısı, borçlunun mallarını dava ya da takipten önce ihtiyaten haczettirebilir (İİK m. 257); mahkeme kural olarak teminat ister (m. 259). Karar tarihinden itibaren on gün içinde icra dairesinden infazı istenmezse karar kendiliğinden kalkar (m. 261). Haczin uygulanmasından ya da tutanağın tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip ya da dava açılmalıdır; borçlu itiraz ederse itirazın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılması istenir ya da dava açılır (m. 264). Borçlu, haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde ihtiyati hacze itiraz edebilir (m. 265).
Borçlum mallarını kaçırdı; ne yapılabilir?
Haciz sonunda alacağını tamamen alamayan ve aciz belgesi alan alacaklı, borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak için yaptığı bağışlamaları, ivazsız sayılan tasarrufları ve zarar verme kastıyla yaptığı işlemleri tasarrufun iptali davasıyla hükümsüz kılabilir (İİK m. 277 vd.). Dava hakkı, tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl geçmekle düşer (m. 284). İflasa tabi borçlu bakımından mal kaçırma, doğrudan iflas sebebidir (m. 177).
Borçlum iflas etti ya da konkordato aldı; alacağımı nasıl korurum?
İflasın açılmasıyla borçluya karşı başlatılmış takipler durur ve alacaklar iflas masasına yazdırılır; alacak kaydı için süre, iflasın ilanından itibaren bir aydır (İİK m. 219). Sıra cetveline itiraz, cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde ticaret mahkemesinde dava yoluyla yapılır (m. 235). Konkordato mühletinde ise takipler durur; alacak, komisere bildirilir ve alacaklılar toplantısında oy kullanılır. Konkordato sürecinde alacaklı tarafı ayrıntılı olarak konkordato sayfamızda açıklanmıştır.
İhale yapıldı; ihalenin feshini kimler, ne zaman isteyebilir?
Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri ve pey sürerek ihaleye katılanlar, ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden şikâyet yoluyla ihalenin feshini isteyebilir (İİK m. 134). Aralık 2025'te yürürlüğe giren değişiklikle bu kişiler dışındakilerin fesih talebi dosya üzerinden kesin olarak reddedilir. Talep reddedilirse ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezası riski bulunduğundan fesih talebi, somut bir usulsüzlüğe dayanmalıdır.
İlk adım
Ödeme emrini, ihbarnameyi ya da senedi gönderin; son günü aynı gün söyleyelim
Elinizdeki belgenin ve tebligat zarfının fotoğrafını WhatsApp ya da e-posta ile iletin. Hangi takip yolunda olduğunuzu, hangi sürenin işlediğini ve ilk adımın ne olması gerektiğini yazılı olarak bildirelim. Süreler kısadır; belgeyi aldığınız gün yazın.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez. Görüşmenin içeriği Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca gizlidir.